De persoonlijke stem

Iedere stem is persoonlijk. Het is jouw eigen geluid en geeft uiting aan wie je bent als persoon. Je stem zegt iets over je; hoe je je voelt, hoe je stemming is en je conditie. Maar je stem kan ook iets zeggen over wie je bent in het sociale verkeer, je opleiding, je positie en je rol in de samenleving.
Iemands stem is uniek. Niemand heeft precies dezelfde stem als jij, al komen die van je familie vaak wel heel dichtbij.

Vrienden en bekenden zullen je stem onmiddellijk herkennen. Met name de klankkleur is een aspect dat de ene stem onderscheidt van de andere. De klankkleur of het timbre van de stem wordt voor een deel bepaald door de bouw van het strottenhoofd en de stemplooien, en hoe deze stemplooien trillen als je iets zegt of zingt. Voor een ander deel wordt timbre bepaald door de vorm van de keel- en mondruimte: het spraakkanaal

Wanneer je met twee mensen dezelfde klinker zingt, op de zelfde toon en even luid, is er nog het verschil in klankkleur van deze twee mensen.
Omdat stemmen uniek zijn, worden zij geschaard onder de zogenaamde ‘biometrische kenmerken’ en zijn er technieken in ontwikkeling om ook de stem als kenmerk voor de vaststelling van de identiteit te gaan gebruiken (sprekerherkenning of sprekerverificatie).

Logopedie

Op het gebied van de persoonlijke stem kan de logopedist advies geven naar aanleiding van vragen op het persoonlijke vlak. Via scholingsactiviteiten kan de logopedist uitleg geven over de relatie die de stem heeft met de mens als persoon. In de therapie benadert de logopedist de stemklacht altijd persoonlijk. Dat wil zeggen dat zij zo goed mogelijk rekening houdt met de persoonlijke omstandigheden en mogelijkheden van de patiënt. Op deze manier wordt maatwerk geboden.

Test je kennis

Herkent u vrienden en bekenden aan hun stem?
ja, altijd
meestal
soms
zelden
nee, nooit

Antwoord op de vraag

Hierop zullen de meeste mensen volmondig ‘ja’ antwoorden. De klank van stem is net zo specifiek en karakteristiek als de vingerafdruk, het menselijk gelaat of de patronen in de iris van het oog.
Het kan in bepaalde omstandigheden moeilijker zijn om een stem te herkennen. Denk bijvoorbeeld aan de aanwezigheid van omgevingslawaai (bij druk verkeer, in het café) of als de stem via een apparaat (telefoon) beluisterd wordt of met opzet elektronisch is vervormd.
Slechthorende mensen hebben meer moeite met het herkennen van stemgeluid. Bij kinderen is het een favoriet spelletje om de stem te vervormen en een medespeler op de rug te tikken en te vragen: “tik, tik wie ben ik?”